The Dutch Sopranos Website
	Print deze pagina
	Uit: Intermediair 17 april 2003 Promoveren op Tony Soprano door: Martijn de Waal website: www.martijndewaal.com
	En u dacht dat de populaire serie The Sopranos - vanaf aanstaande maandag weer op televisie - onschuldig vermaak was? Ha! Hele faculteiten promoveren erop, en leren zo alles over de kijker. Maffiabaas Tony Soprano - de hoofdpersoon uit de televisieserie The Sopranos - is een ietwat corpulente man van middelbare leeftijd, getergd door een mid life crisis, paniekaanvallen en een terugtrekkende haarlijn. Hij oogt soms misschien inventief, of zelfs wat innemend maar hij is ook opvliegend van karakter, onzuiver van geweten en net een tikje te zelfingenomen. Hoe kan het toch dat desondanks restauranteigenaren in de Verenigde Staten de zondagavond als verloren beschouwen, omdat heel Amerika thuis blijft om deze held op het televisiescherm te aanschouwen? Hoe kan het, dat wanneer Tony in de serie zijn toevlucht neemt tot een self help book avant la lettre, geschreven door een obscure Chinese generaal uit de vierde eeuw voor Christus, dit boek een week later de bestsellerlijst binnenvliegt? Hoe kan het dat de serie over zo'n held overladen wordt met awards , lovende kritieken en - in Amerika - ongekend hoge kijkcijfers? Heeft u misschien een middag? Want wie een serieus en doorwrocht antwoord op die vraag zoekt, kan daarvoor terecht bij een hele reeks aan wetenschappelijke traktaten die het afgelopen jaar zijn verschenen. In boeken als The Sopranos on the couch, Tony Soprano's America, of A sitdown with the Sopranos, wordt de serie van scène tot scène grondig gefileerd, geanalyseerd en met veel academische arbeidsvreugde gedeconstrueerd. Wie al die analyses wil doorgronden, kan wel een hele week vakantie opnemen. Neem alleen al de titelscène van de serie, waarin Tony vanuit Manhattan via de Holland Tunnel New Jersey binnenrijdt. Na een rit langs industrieel vervallen pakhuizen langs de snelweg, komt hij terecht in de meanderende straten van een lommerrijke suburb, en parkeert hij voor zijn eigen luxueuze villa. Niet alleen is deze scène zo een reflectieve knipoog naar de openingssequentie van die andere in Amerika razend populaire televisieserie over een merkwaardig Amerikaans gezin - The Simpsons. De scène is tegelijkertijd een symbool voor de route die immigranten in de VS hebben afgelegd, meent een onderzoeker. Van de etnische achterstandsbuurten van Manhattan (Little Italy) naar een geassimileerd leven volgens de American Dream in de suburbs. Nee, concludeert een ander, dat Tony uit een tunnel komt rijden, symboliseert zijn terugkeer uit de onderwereld. De tunnellampen zijn dan weer symbool voor de onderdrukte verlangens van ons Jungiaanse onderbewustzijn. Over een ding zijn de wetenschappers het wel eens: The Sopranos is hoge kunst. 'Als Shakespeare vandaag zou leven, zou hij scriptschrijver van de The Sopranos zijn', is de titel van een van de traktaten. Want lijkt Tony niet sprekend op Hamlet? Beide zijn introspectief, worden geïntimideerd door machtige moeders, en maken zich zorgen over het verraad van hun oom. En hebben ze beide niet twee hulpjes? Pussy en Paulie zijn voor Tony wat Rosencrantz en Guildenstern zijn voor Hamlet. Of misschien, vult weer een ander aan, is The Sopranos als de Rougon-Macquart serie van de Franse auteur Emile Zola, of vergelijkbaar met de Comedie Humaine van Balzac. Het is niet alleen de Shakespeariaanse sterke karakterontwikkeling die aanspreekt, maar ook de Franse traditie van realisme en naturalisme. Net als de hoertjes van Balzac of Zola is Tony Soprano een outlaw, een randfiguur die innige banden onderhoudt met de gevestigde orde. En zoals Balzac die hoertjes gebruikte om de hypocrisie van de toenmalige burgersamenleving aan de kaak te stellen, zo illustreert Tony Soprano de laat postmoderne Amerikaanse samenleving, die wordt geteisterd door corruptie, de graaicultuur in het bedrijfsleven en doorgeslagen individualisme. Voor wie dat allemaal nog niet genoeg kijkplezier oplevert, is er tot slot nog de bonus van de talloze speelse verwijzingen naar onder meer The Godfather, waarmee The Sopranos vol zit. Hoe langer en vaker je kijkt, hoe meer je er ontdekt. Het antwoord op de vraag waarom The Sopranos zo populair is, ligt misschien deels ook in de slogan waarmee omroep HBO de serie ooit introduceerde: 'Everyone has a family. Tony Soprano has two.' Tony is niet alleen pater familias van een licht disfunctioneel huisgezin dat worstelt met de problemen van alledag. Tony en zijn gezinsleden en vriendjes worstelen net als wij met alledaagse ergernissen als lange rijen bij de bakker, of de problematiek die puberende dochters met zich mee brengen. Tony staat daarnaast ook nog aan het hoofd van de famiglia van zijn ondergrondse werkkring. Tony Soprano is iemand, zo schrijft wetenschapper Fred Gardaphé, die even het vuilnis buiten zet, en tegelijkertijd en met dezelfde nonchalance als dat huiselijke taakje ook de vuilnisman even ombrengt, mocht dat vanwege zijn beslommeringen met die andere familie nodig zijn. Tony Soprano is een alledaagse huisvader, met een ietwat ongebruikelijk emplooi. Kijkers kunnen zich zo identificeren met de eerste rol van pater familias, maar de problemen die de tweede rol van maffioso met zich mee brengt, kunnen de problemen die de kijker herkent, op prettige wijze relativeren, zo luidt de analyse van onderzoeker Regina Barreca. 'En jij dacht dat jij problemen had? Look at this guy' Misschien, zo lijkt het althans na vier seizoenen The Sopranos in Amerika - heeft Tony inmiddels wel drie families. Hij moet niet alleen thuis bij Carmela en bij zijn mob-vriendjes in stripclub Bada Bing verantwoording afleggen. Hij is de afgelopen jaren ook liefdevol geadopteerd door een enorme schare wetenschappers. Zelden zal een enkele televisieshow zo uitgebreid bestudeerd zijn in universitaire kringen als The Sopranos. Martijn de Waal
	Maurice Yacowar 'The Sopranos on the Couch. Analyzing Television greatest Series'. Continuum Books, 2002 ISBN 0-8264-1410-9 David Simon Tony Soprano's America, Westview Press 2002, ISBN 0-8133-4036-5 Regina Barecca 'A Sitdown with the Sopranos. Watching Italian American Culture on T.V.'s' most talked about series. Palgrave Macmillan, 2002 ISBN 0-312-29528-6 Meer Sopranos boeken en online bestellen bij Amazon UK
	Sluit Venster
	The Dutch Sopranos Website